Bài viết trong "cẩm nang du lịch"
Hiển thị các bài đăng có nhãn cẩm nang du lịch. Hiển thị tất cả bài đăng
Nguyễn Gia Travel - Khám phá bản sắc Việt!
Hoa tam giác mạch được ví như đại sứ du lịch của Hà Giang. Khi gió đông thổi về, những cánh đồng tam giác mạch lại nở bạt ngàn, sắc trắng chen lẫn sắc hồng đã làm biết bao người say mê. Vậy loài hoa mỏng manh có cái tên lạ lùng này có gì thú vị mà khiến người người lặn lội đi tour Hà Giang từ Hà Nội chỉ để một lần được chiêm ngưỡng nó? Hãy cùng Nguyễn Gia Travel khám phá nhé!

@sontt91
Tam giác mạch là hoa gì?

Tam giác mạch, hay kiều mạch, lúa mạch đen (tiếng anh là buckwheat), được trồng ở vùng núi cao phía Bắc Việt Nam. Loại cây này thuộc họ đậu (Fabaceae), cánh hoa chụm lại với nhau thành hình chóp, ở giữa là hạt mạch. Do năng suất thấp hơn lúa và ngô, 1 sào ruộng chỉ có thể thu hoạch được hơn 20kg hạt nên diện tích trồng không được mở rộng nhiều, chủ yếu được dân vùng cao trồng làm thức ăn dự trữ, ủ men nấu rượu, làm thuốc, làm bánh.

Màu sắc của hoa tam giác mạch thay đổi theo từng giai đoạn. Khi mới nở hoa mang màu trắng tinh khôi, rồi chuyển sang hồng nhạt, hồng ánh tím rồi đỏ sẫm cuối cùng chuyển sang đen khi tàn thì không còn đẹp nữa. Bởi vậy khách du lịch tour Hà Giang có thể đến ngắm những cánh đồng hoa này nở rộ đẹp nhất vào khoảng giữa tháng 10 đến giữa tháng 12, có năm từ giữa tháng 9 hoa đã bắt đầu lấm tấm màu trắng. Tam Giác Mạch ở khắp nơi trên đất Hà Giang, từ sườn đồi, ruộng bậc thang, có lúc thì vươn lên từ khe đá tai mèo, có lúc lại lấp ló bên hiên nhà.

Hiện giờ đời sống người dân miền núi cao đã bớt khó khăn, bởi vậy diện tích trồng cũng thu hẹp lại. Tuy nhiên với thương hiệu “đại sứ du lịch” của Hà Giang, hoa tam giác mạch không còn là loài cây vô danh trồng tự phát mà được chính quyền địa phương cấp giống và phân bón miễn phí, trồng quanh nhà, hoặc làm bánh, rượu đặc sản, thu hút khách tới du lịch Hà Giang.

@sưu tầm
Sự tích hoa tam giác mạch
Chuyện xưa kể rằng 2 nàng Tiên Gạo, Tiên Ngô xuống hạ giới gieo hạt, vỏ trấu, mày ngô không biết để làm gì bèn rải vào khe núi. Lúa, ngô lớn lên cho hạt, người dân lấy hạt về ăn. Nhưng lúa ngô cũng có hạn, hạt trong nhà thì hết, vụ mới thì chưa tới. Cái đói bao trùm bản làng. Họ bèn chia nhau ra đi khắp rừng núi tìm lương thực. Sau nhiều ngày lục tìm mà không có gì đủ làm no bụng, họ tìm thấy nơi khe núi trải bạt ngàn hoa trắng li ti, mọc từ núi này sang núi kia, nhìn kỹ thấy có những cái lá hình tam giác ẩn dưới rừng hoa. Hoa tàn hạt kết, họ đem về ăn thử thấy ngon như ngô như lúa, cái bụng dân bản được ấm no. Vì cây có hạt như lúa như ngô, thuộc họ mạch, lá lại hình tam giác, cái tên “tam giác mạch” từ ấy ra đời. 
@xucieen
Các công dụng của hoa tam giác mạch
  • Rau thân non: Hoa cải trước khi trổ bông vàng ươm cũng là một loại rau ăn hàng ngày, tam giác mạch cũng như vậy. Cây tam giác mạch được người dân dùng như một loại rau ăn được, có vị ngai ngái nhưng xuống họng lại có vị ngòn ngọt, thơm thơm.
  • Thân và lá: thân và lá tam giác mạch khi dùng đúng cách sẽ có tác dụng như một vị thuốc Đông Y, chữa viêm dạ dày, đầy bụng, giúp hạ đường huyết, hạ mỡ máu…
  • Hạt hoa: đây là phần cho giá trị kinh tế nhiều nhất đối với người Hà Giang. Hạt hoa tam giác mạch không chỉ được dùng để làm ra đặc sản bánh tam giác mạch, cháo tam giác mạch hay tam giác mạch rang mà còn có thể ủ làm rượu và làm đẹp.
@alotrip
Những địa điểm ngắm hoa tam giác mạch đẹp nhất ở Hà Giang
  • Thạch Sơn Thần (xã Quyết Tiến, huyện Quản Bạ): cánh đồng hoa tam giác mạch nằm cạnh quốc lộ 4C (hay còn gọi là “con đường Hạnh Phúc”), trên đường đi Quản Bạ,cách dốc Bắc Sum 3km. Giá vé tham quan khoảng 10.000đ/người. Ở đây trang trí nhiều xích đu và mô hình nhà trình thường để khách tour Hà Giang từ Hà Nội chụp hình cùng.
@sưu tầm
  • Phố Cáo: đi qua Yên Minh, bạn có thể dừng lại ngắm hoa ở Phố Cáo, nơi mang những nét đặc trưng nhất của cao nguyên đá với 4 dân tộc Mông, Dao, Hán, Pu Péo sinh sống.
@kittydieuhien
  • Làng văn hóa Lũng Cẩm (thôn Lũng Cẩm, xã Sủng Là, huyện Đồng Văn): Thung Lũng Sùng Là là nơi trồng nhiều hoa tam giác mạch nhất và đẹp nhất ở Hà Giang. Bên cạnh đó, ngôi nhà bối cảnh trong “Chuyện của Pao” cũng nằm ở đây.
@thu trang
  • Thôn Ngán Chải (xã Lao Và Chải, huyện Yên Minh): vườn tam giác mạch nơi đây nằm dưới rừng thông, được ví như “Đà Lạt của Hà Giang”.
@quy-sg
  • Đèo Mã Pí Lèng: cánh đồng hoa tam giác mạch ở chân đèo, cùng với dòng sông Nho Quế xanh ngọc bích tạo nên bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp khiến bạn không thể bỏ lỡ khi đi du lịch Hà Giang.
@mon_mint
  • Sườn đồi Lũng Táo: Hoa tam giác mạch ở đây được trồng rải rác bên các sườn đồi. Vì vậy, để có thể ngắm hoa tam giác mạch khi vào mùa, du khách phải lên một điểm rất cao mới có thể nhìn trọn cảnh cánh đồng hoa nở rộ.
@trang phạm
  • Chân cột cờ Lũng Cú: Hoa tam giác mạch dưới chân Cột cờ Lũng Cú được trồng thành ruộng bậc thang tầng tầng lớp lớp, phục vụ du khách tham quan ghé thăm cột cờ.
@mui2401
  • Quản Bạ: Quản Bạ có cánh đồng hoa tam giác trải rộng mênh mông. Từng khoảng đồng ở đây được chăm sóc rất kỹ lưỡng. Để thu hút được du khách, nơi đây còn xây dựng thêm những mô hình nhà trình tường, xích đu... nhằm phục vụ nhu cầu chụp ảnh của giới trẻ.
@sam
Mặc gì để có những bức ảnh đẹp hơn với hoa tam giác mạch

Để có những bức ảnh tinh khôi, nhẹ nhàng nhất, bạn có thể mặc áo trắng hoặc đồ nhạt màu, chụp cùng những đồng hoa tam giác mạch trắng mới nở. Tuy nhiên màu trắng hoặc màu tối cũng làm bạn nổi bật hơn khi chụp trên đồng hoa trong giai đoạn chuyển sang hồng tím. Ngoài ra bạn có thể thuê hoặc mua những bộ trang phục dân tộc đầy màu sắc để “sống ảo” thêm lung linh hơn nhé!

@TTO
Những địa điểm du lịch khác ở Hà Giang

Hà Giang không chỉ có hoa tam giác mạch đẹp mà còn có nhiều địa điểm thú vị khác cho bạn khám phá trong tour Hà Giang nữa. Hãy cùng chúng tôi check-in nhé!

Đèo Mã Pí Lèng

Con Đèo Mã Pí Lèng uốn lượn, ngoằn ngoèo dài 20km này được mệnh danh là “vua đèo vùng cao”, một trong “tứ đại đỉnh đèo” của miền Bắc Việt Nam. Dù là con đường nguy hiểm bậc nhất nhưng nơi đây có ý nghĩa quan trọng, là một phần giao thông huyết mạch của “con đường Hạnh Phúc” nối liền Hà Giang, Đồng Văn và thị trấn Mèo Vạc.

@toays_
Đi theo tour Hà Giang từ Hà Nội đến đây, đứng trên trạm nghỉ chân giữa đèo bạn sẽ được trải nghiệm cảm giác “bắt mây” lùa qua tay, ngắm những đồi hoa tam giác mạch lay lay trong gió, cảnh núi non hùng vĩ của đỉnh Mã Pí Lèng, con sông Nho Quế dịu êm cùng hẻm Tu Sản hùng vĩ.

Sông Nho Quế

Dòng sông hiền hòa này có đầu nguồn từ Vân Nam, Trung Quốc rồi chảy xuống xã Lũng Cú, Hà Giang. Tới hẻm Tu Sản, Sông Nho Quế chảy tiếp qua núi Mã Pì Lèng, đến Mèo Vạc thì tách làm 2 nhánh, chảy sang Cao Bằng, tiếp tục hành trình hòa vào cùng sông Gâm ở ngã ba Nà Mát.

Nhìn từ Mã Pì Lèng, sông Nho Quế như một “nàng tiên sông” khoác tấm áo lụa mỏng màu xanh ngọc bích, nhẹ nhàng ngao du nhân gian.

@duli
Hẻm Tu Sản

Hẻm vực sâu nhất Việt Nam này có chiều cao vách đá gần 800m, dài 1,7km và sâu gần 1km là kỳ quan độc nhất ở Đồng Văn. Từ hàng triệu năm trước, nơi đây còn chìm trong lòng đại dương. Rồi qua quá trình thay đổi, kiến tạo của Vỏ Trái Đất, nước rút xuống, bào mòn núi tạo ra di sản độc nhất vô nhị này.

Đi thuyền trên dòng Nho Quế qua đoạn hẻm vực này, du khách tour du lịch Hà Giang sẽ được chứng kiến sự hùng vĩ, sừng sững giữa trời của Hẻm Tu Sản, cùng dòng sông xanh ngọc, những cây hoa gạo nở đỏ thẫm, đẹp như một bức tranh.

@Nếm TV
Cao nguyên đá Đồng Văn

Cao nguyên đá Đồng Văn được ví như “thiên đường màu xám” nơi núi cao, hiểm trở, ở độ cao 1500m so với mực nước biển. Cao nguyên này trải dài trên khu vực hành chính của 4 huyện Yên Minh, Quản Bạ, Đồng Văn, Mèo Vạc. Chính bởi đặc điểm kiến tạo đặc biệt, nơi đây được công nhận là Công viên địa chất Đồng Văn.

Đi khắp dọc cao nguyên, du khách tour Hà Giang từ Hà Nội sẽ chỉ thấy màu xám trắng của những dãy núi tai mèo trải bạt ngàn. Những dãy núi đá chồng lên nhau, tầng tầng lớp lớp như bảo vệ sự yên bình cho mảnh đất này.

@sưu tầm
Nhìn từ trên cao, cao nguyên đá Đồng Văn gai góc nhưng không kém phần thơ mộng. Mỗi ngôi nhà của bà con dân tộc ở đây đều được bao bằng hàng rào đá. Ruộng bậc thang xen đá, hoa cải nở vàng xen đá, hoa tam giác mạch nở xen đá…mọi thứ nơi đây đều mang dáng hình kiên cường, mạnh mẽ trước thiên nhiên đầy chông gai.

Cột cờ Lũng Cú

Nơi đỉnh Lũng Cú, cao gần 1.500m so với mực nước biển, có một công trình mang đầy giá trị lịch sử và văn hóa. Đó chính là cột cờ Lũng Cú. Được mô phỏng dựa theo cột cờ Hà Nội với kích cỡ nhỏ hơn, tượng trưng cho sự đoàn kết 54 dân tộc anh em. Càng lên mỗi bậc thang dẫn lên đỉnh cột cờ, cảm xúc du khách sẽ càng như vỡ òa với cảnh núi non, ruộng đồng bát ngát chốn vùng cao này.

@xuân trường [Nguyễn Gia Travel]
Ăn gì ở Hà Giang

Hà Giang không chỉ nổi tiếng với đặc sản bánh tam giác mạch mà còn có rất nhiều món ngon khác, dưới đây là một số gợi ý cho bạn lựa chọn nhé:

Thắng cố

Đến Hà Giang chắc chắn phải ăn thử thắng cố. Thắng cố có nơi dùng thịt bò, thịt trâu hoặc lợn, nhưng ngon nhất vẫn là thắng cố ngựa. Thắng cố được chế biến từ nội tạng ngựa, ướp cùng nhiều loại gia vị như thảo quả, địa điền, lá chanh, sả…. rồi ninh sôi sùng sục trong nhiều giờ.

@dung-tran
Món ăn này được ví như “vua” của mỗi phiên chợ bởi đã đến chợ phiên là phải ngồi cùng bạn bè, nhâm nhi một chén rượu ngô, ăn cùng thắng cố, trò chuyện dăm ba hồi.

Cháo ấu tẩu

Từ một loại củ độc, người dân vùng cao đã chế biến ra được một món ngon có một không hai, mang hương vị đăng đắng, bùi bùi và béo ngậy, đặc biệt là cực kỳ bổ dưỡng.

Cháo ấu tẩu ngon là khi ấu tẩu được ninh kỹ khoảng hơn 12 tiếng, cho nhừ tơi, hết độc tố, rồi ninh cùng cháo và nước xương, chân giò. Khi ăn thì cho thêm hành, ớt, tía tô, trứng… Vị bùi đắng của ấu tẩu, thơm ngậy của chân giò cùng các loại gia vị tạo nên hương vị mà chỉ cần ăn một lần là nhớ mãi không quên.

@xuân trường [Nguyễn Gia Travel]
Bánh cuốn Hà Giang

Du khách đi tour Hà Giang từ Hà Nội ăn thử bánh cuốn Hà Giang đều thấy lạ lẫm. Khác với bánh cuốn dưới xuôi dùng nước chấm là mắm pha ngọt, bánh cuốn ở đây có nhân trứng, ăn kèm nước xương hầm pha chút muối, thả ít hành hoa cùng giò lụa.

@xuân trường [Nguyễn Gia Travel]
Thịt trâu gác bếp

Từ lâu, thịt gác bếp đã là món ăn thơm ngon, hội tụ những nét văn hóa miền rừng núi nơi đây. Với địa hình giao thông hiểm trở, thời tiết khó khăn, người dân Hà Giang luôn phải nghĩ ra những món ăn có thể dự trữ được lâu nhất mà không làm thay đổi hương vị vốn có. Từ ấy, những món thịt gác bếp ra đời.

Thịt trâu sau khi mổ được ướp với ớt, gừng, tiêu, để khô rồi gác lên bếp củi hun quắt lại. Gia vị ướp đặc trưng còn có hạt dổi, mắc khén mà không thể tìm được ở nơi khác.

@M'Then
Cơm lam Bắc Mê

Nhắc đến cơm lam là nhắc đến vùng miền núi. Cơm lam ở Hà Giang dùng gạo nếp, gạo tẻ, vo kỹ, dùng nước mạch ngầm để nấu cùng, cho vào ống tre non rồi bịt đầu lại bằng lá chuối, đặt lên than đỏ hun nóng. Cơm chín sẽ thơm lừng mùi nếp, mùi tre cùng mùi lá chuối thơm lừng, ăn với muối vừng hoặc “sang hơn”, thì ăn cùng cá suối nướng. Quả là một trải nghiệm “ấm cái bụng” phải không!

@xuân trường [Nguyễn Gia Travel]
Mời các bạn tham khảo thêm chương trình du lịch Hà Giang mùa hoa Tam Giác Mạch do Nguyễn Gia Travel tổ chức tại đây: http://nguyengiatravel.com/tour/ha-noi-ha-giang-kham-pha-cao-nguyen-da-dong-van-mua-hoa-tam-giac-mach/

Xuân Trường
Nguyễn Gia Travel - Khám phá bản sắc Việt!
Từ độ cuối tháng 10, Mộc Châu đã được bao phủ bởi bạt ngàn sắc trắng hoa cải. Chính vẻ đẹp tinh khôi, dịu dàng này đã làm cho đất trời vùng cao nguyên trở nên đằm thắm, lãng mạn, khiến bao du khách không khỏi ngẩn ngơ.

@Ngọc Dũng

Cải trắng Mộc Châu - mùa hoa nở rộ trắng đồi cao nguyên

Mộc Châu là một huyện miền núi tỉnh Sơn La, cách Hà Nội 200km về phía Tây. Nơi đây mùa nào cũng đẹp, cũng thơ mộng và tràn đầy sức sống như nàng tiên nữ của núi rừng.

Khi những cơn gió lạnh bắt đầu tràn về thì cũng là lúc hoa cải ở Mộc Châu bước vào kì nở rộ. Thông thường, mùa cải trắng sẽ kéo dài trong 2 tháng, đến khoảng cuối tháng 12 dương lịch thì kết thúc. Chính vì vậy, đến vùng cao nguyên vào thời điểm này, du khách có thể bắt gặp những cánh đồng hay thung lũng cải trắng bạt ngàn, tựa như bức họa của thảo nguyên xanh mát.

@tata_matcha
Ai đã từng đến Mộc Châu vào mùa đông mới biết được thế nào là tiên cảnh ở nhân gian. Những cánh đồng cải trắng trải dài khắp thung lũng, vươn lên cả sườn đồi, bao quanh những ngôi nhà sàn lẻ loi. Cải trắng mọc chẳng chừa lối đi, chạy dài hút tầm mắt, tạo thành một biển mây trắng muốt, bồng bềnh.

Chẳng kiêu sa như cánh đào mùa xuân, cũng không rực rỡ như hoa dã quỳ trong ánh nắng, hoa cải trắng cứ đơn giản và bình dị nhưng lại khiến cả đất trời phải chao đảo, mông lung. Bất cứ ai đi giữa đồi núi trập trùng, đứng giữa bạt ngàn hoa cải đều cảm thấy bao ưu phiền tan biến hết, chỉ còn lại tình yêu thiên nhiên và những cảm xúc lâng lâng khó nói thành lời.

@zugi
Những người đã từng đến Mộc Châu truyền tai nhau rằng, muốn chiêm ngưỡng trọn vẹn thiên đường cải trắng tinh khôi, đẹp như tranh vẽ thì phải tìm tới rừng thông Bản Áng, Bản Ba Phách hay khu vực Ngũ Động Bản Ôn.

Con đường dẫn vào bản Ba Phách những ngày đầu đông được tô điểm bởi cánh đồng cải chạy dọc hai bên. Bước đến đây, ta có cảm giác như đang lạc vào một khu vườn chỉ tồn tại trong chuyện cổ tích.

@Long Nguyễn
Đúng với danh xưng “thiên đường hoa cải” ở Mộc Châu, bản Ba Phách chính là một trong những địa điểm chụp hình cực kì tuyệt vời cho những ai yêu thích “sống ảo”. Hoa cải nở trắng cả một vùng, xen lẫn vài ba con đường đất đỏ gập ghềnh và lác đác mấy căn nhà của người dân.

@bin287
Nằm giữa rừng thông rộng lớn, những cánh đồng hoa cải ở bản Áng khiến không ít người mê mẩn vì vẻ đẹp hiếm có khó tìm. Nằm e ấp nơi chốn núi rừng có phần heo hút, vườn cải ở đây được người dân trồng chủ yếu để phục vụ du lịch nên có diện tích khá nhỏ so với những địa điểm ngắm hoa khác.

Chỉ cần bỏ ra khoảng 10.000 – 30.000đ/ lượt, bạn có thể thỏa sức dạo bước bao lâu tùy ý giữa vườn cải rực rỡ. Đây cũng là điểm du lịch thích hợp cho những ai muốn khám phá cuộc sống và các nét văn hóa độc đáo của người dân tộc Thái. Ngoài đồng cải, du khách cũng có thể tham quan thêm vườn ươm dâu tây và đồi thông,...

@Hải Dương
Đến với bản Thung Cuông, du khách không chỉ được khám phá vẻ đẹp tuyệt vời của những vườn cải có diện tích lên đến vài hecta mà còn được người dân tộc bản xứ đón tiếp rất nhiệt tình. Khách du lịch sẽ được chiêm ngưỡng những luống cải chạy đến hút tầm mắt, có khi bao trọn cả một quả đồi rộng lớn.

@Hữu Lập
Những vườn hoa cải ở bản Thung Cuông bắt đầu nở vào độ cuối tháng 10. Đây cũng là vườn cải nở sớm nhất ở Mộc Châu. Cuối cùng, con đường cải trắng ở bản Búa chắc chắn sẽ đốn gục bất cứ ai đi qua. Hoa cải ở đây cũng trải dài tít tắp, không thấy điểm kết thúc.

@Hữu Lập
Như một nét đặc trưng đã làm nên vẻ đẹp cho Mộc Châu nói riêng và núi rừng Tây Bắc nói chung mỗi độ thu sang đông về, mùa cải trắng ngày càng được nhiều người ưa chuộng. Hãy nhanh chóng lên lịch đến Mộc Châu trong những ngày mùa đông năm nay để không bỏ lỡ thiên đường có thật nơi trần thế.

@Ngân Princess

@Ngân Princess

@Ngân Princess

@Bebei.188

@Bebei.188

@Bebei.188

Khám phá Mộc Châu cùng Nguyễn Gia Travel tại đây: http://nguyengiatravel.com/tour-destination/moc-chau/

Nguyễn Thiên Ân
Nguyễn Gia Travel - Khám phá bản sắc Việt!
Với vẻ đẹp hùng vĩ nơi núi rừng Tây Bắc, Pha Đin Pass xuất hiện thung lũng hoa đẹp tựa chốn cổ tích làm say lòng bất kỳ du khách nào tới đây.
@poumpui_ppjb
Pha Đin Pass nằm trên đỉnh ngọn đèo Pha Đin hùng vĩ. Đây là một trong những “tứ đại đỉnh đèo” vùng Tây Bắc bên cạnh đèo Ô Quy Hồ, Khau Phạ, và Mã Pì Lèng. Con đèo này nằm trên quốc lộ 6, có độ dài 32km, bắt đầu từ km số 360 đến số 392 trên quốc lộ 6. Đây cũng là nơi tiếp giáp theo hướng Đông – Tây giữa tỉnh Sơn La và tỉnh Điện Biên, nằm trong hệ thống cao nguyên Tả Phìn.
@hoangyen
Pha Đin Pass với diện tích khoảng 50 ha, được chia thành nhiều không gian cho du khách nghỉ ngơi, vui chơi, ăn uống và thỏa thích du ngoạn, chụp ảnh. Để lên được đây, các bạn có thể trekking dọc theo con đường mòn dốc thoai thoải với những hàng thông thẳng tắp xung quanh từ chân đèo Pha Đin.
@poumpui_ppjb
Pha Đin Pass nằm ở độ cao hơn 1.000m, nên tiết trời nơi đây khá dễ chịu. Sáng sớm có chút se lạnh, không khí trong lành, đến gần trưa bầu trời trong xanh, hoa lá, cảnh vật khoe sắc dưới ánh nắng mang lại cho bạn cảm giác tràn ngập sức sống. Vườn hoa ở đây chủ yếu là hoa tam giác mạch, hoa cải trắng, hoa cúc vàng… đảm bảo sẽ làm “đốn tim” bất cứ ai ghé chân tới đây.
@poumpui_ppjb
@hacass2403
@oohlameo
@dieplinhv
@ngarussia0611
@lim
@thuthatthe
Còn gì tuyệt vời khi từ đỉnh đèo, bạn có thể phóng tầm mắt ra xa, tha hồ ngắm nhìn thung lũng Mường Quải đẹp như tranh với những mái nhà ẩn hiện trong sương mờ giữa cánh đồng hoa rực rỡ khoe sắc này. Ngoài ra, du khách có thể chụp hình với ngọn đồi chong chóng, cầu tre chong chóng hay chiếc xích đu đầy lãng mạn.

Địa chỉ: Khu du lịch Pha Đin Pass, thị trấn Tuần Giáo, Điện Biên
Nguồn: Theo ivivu
Ảnh: instagram
Nguyễn Gia Travel - Khám phá bản sắc Việt!
Ngọ Môn là hình ảnh gắn liền với đất cố đô Huế, mặc nhiên là như vậy. Đó là một công trình kiến trúc đặc sắc có giá trị trên nhiều phương diện. Cùng với cầu Trường Tiền, Kỳ Đài, tháp chùa Thiên Mụ, Ngọ Môn là hình ảnh tiêu biểu nhất của thành phố Huế và Quần thể di tích cố đô Huế - Di sản văn hóa thế giới. 

Ngọ Môn - biểu tượng kiến trúc cung đình Huế
Một tuyệt tác kiến trúc

Ngọ Môn là cổng chính phía nam của Hoàng thành Huế, cũng được coi là bộ mặt của Hoàng thành và vương triều phong kiến. Ngọ Môn được xây dựng dưới thời vua Minh Mạng - vua thứ 2 của nhà Nguyễn.

Năm 1833, trong công cuộc quy hoạch xây dựng, nâng cấp tổng thể Hoàng cung triều Nguyễn, vua Minh Mạng đã cho xây dựng Ngọ Môn - cổng chính phía nam Hoàng thành. Tại vị trí này trước kia có kiến trúc Nam Khuyết đài, được xây dựng dưới thời Gia Long. Trên đài có điện Càn Nguyên, hai bên có hai cửa là tả Đoan Môn và hữu Đoan Môn. Tất cả các kiến trúc này đã bị triệt giải để xây dựng Ngọ Môn.

Theo Kinh Dịch, vua luôn ngồi quay mặt về hướng nam để trị thiên hạ. Chính vì vậy, toàn bộ Kinh thành, Hoàng thành được quy hoạch xây dựng theo nguyên tắc “tọa càn hướng tốn” (tây bắc - đông nam). Ngọ Môn cũng là cổng lớn nhất trong 4 cổng Hoàng thành. Căn cứ trên la bàn, phía nam thuộc hướng “ngọ” trên trục “tý - ngọ” (bắc - nam), vì thế, cái tên Ngọ Môn mang ý nghĩa về không gian, phương hướng chứ không phải về thời gian. Là cổng chính nhưng Ngọ Môn không được sử dụng nhiều vì mang tính nghi thức cao. Cổng thường chỉ mở trong những dịp đặc biệt như khi vua ra vào Hoàng thành có đoàn ngự giá, hay trong những dịp tiếp đón sứ thần ngoại quốc quan trọng của Hoàng cung.

Về mặt công năng, Ngọ Môn không chỉ là cổng Hoàng thành, mà còn là một lễ đài hướng về quảng trường rộng lớn phía trước từ lớp tường Hoàng thành tới lớp tường Kinh thành - nơi thẳng trục có kiến trúc quan trọng khác là Kỳ đài nằm ngay trong tường của Kinh thành. Lễ đài và quảng trường này là nơi cử hành các cuộc lễ lớn của triều đình như lễ Truyền lô (xướng danh các sĩ tử thi đỗ Tiến sĩ), lễ Ban sóc (Phát lịch), lễ Duyệt binh... Ngọ Môn cũng là địa điểm lịch sử - nơi diễn ra lễ thoái vị của vua Bảo Đại - vị vua cuối cùng của triều đại phong kiến Việt Nam, vào ngày 30-8-1945.

Kiến trúc của Ngọ Môn là một phức hệ, có thể chia ra làm hai phần chính: Phần nền đài ở phía dưới và lầu Ngũ Phụng ở phía trên. Tuy tính chất và vật liệu xây dựng rất khác nhau nhưng hai thành phần này lại được thiết kế ăn khớp, hài hòa với nhau, trở thành một tổng thể thống nhất.

Ngọ Môn - biểu tượng kiến trúc cung đình Huế
Hệ thống nền đài Ngọ Môn được xây bằng gạch vồ và đá Thanh, kết hợp kim loại (đồng). Nền đài có mặt bằng hình chữ U vuông góc, lòng hướng ra ngoài Hoàng thành. Ở phần giữa nền đài có 3 cửa đi song song nhau: Ngọ Môn ở giữa dành cho vua đi, hai bên là các cửa tả Giáp Môn và hữu Giáp Môn dành cho các quan văn võ trong đoàn ngự đạo. Đây là phần được xây dựng bằng đá. Ở trong lòng cánh chữ U mỗi bên có một cửa chạy xuyên qua lòng đài như đường hầm, lối ra - vào bên ngoài vuông góc với đường dũng đạo (trục chính). Hai lối này gọi là tả Dịch Môn và hữu Dịch Môn, dành cho quân lính và voi ngựa theo hầu. Các cổng tả Dịch Môn và hữu Dịch Môn được xây kết cấu theo lối cuốn vòm và đỉnh cổng có hình cung, còn ba cổng ở giữa lại được thiết kế và xây dựng vuông - thẳng. Phía trong Ngọ Môn (phía Hoàng thành) có hệ thống thang lộ thiên ở hai bên để đi lên trên nền đài. Xung quanh mặt trên nền đài được bao bởi hệ thống lan can trang trí bằng gạch hoa đúc rỗng tráng men ngũ sắc.

Lầu Ngũ Phụng là hệ thống kiến trúc đặt phía trên nền đài, được xây dựng bằng kết cấu gỗ. Lầu có mặt bằng hình chữ U tương ứng với mặt bằng nền đài, gồm hai tầng lầu, hai tầng mái, được dựng trên nền cao 1,14m. Hệ thống mái tầng dưới chạy vòng quanh suốt để che mưa nắng tất cả phần hồi lang. Hệ thống mái tầng trên phức tạp hơn, được chia làm 9 bộ mái, trong đó phần mái ở giữa cao hơn 8 bộ còn lại. Bộ mái giữa cùng với phần mái tương ứng ở hệ thống mái dưới được lợp ngói hoàng lưu ly - là nơi vua ngự; các phần mái khác được lớp ngói thanh lưu ly. Các bờ nóc, bờ quyết, hồi mái được trang trí bằng nhiều chi tiết hoa văn tinh xảo. Phần lầu giữa lợp ngói hoàng lưu ly được lắp hệ thống cửa gỗ kính phía trước, các phía còn lại thưng vách gỗ. Đây là chỗ ngự tọa của vua khi dự lễ.

Biểu tượng của xứ Huế

Trải qua hơn 180 năm với những tác động của thời gian, thiên nhiên - khí hậu nhưng Ngọ Môn vẫn tồn tại và đứng vững tới ngày hôm nay để trở thành một biểu tượng của xứ Huế.

Kiến trúc sư, nhà quy hoạch đô thị Nguyễn Trọng Huấn, một người con xứ Huế, có nhiều tâm huyết với mảnh đất cố đô và cũng là người dày công nghiên cứu lịch sử - văn hóa - kiến trúc Huế đã viết về Ngọ Môn như sau: “Nhiều người thường so sánh Ngọ Môn của kinh thành Huế với Thiên An Môn ở Bắc Kinh và có ý chê rằng Ngọ Môn quá nhỏ... Tuy nhiên, xét về phương diện nghệ thuật, một Ngọ Môn với lầu Ngũ Phụng ở kinh thành Huế giá trị nghệ thuật không thua kém, nếu không nói là hơn hẳn Thiên An Môn về tính nhân văn. Cùng một công năng, nhưng Ngọ Môn thân thiết, gần gũi hơn, hấp dẫn hơn, quyến rũ hơn. Ngọ Môn với ngói lưu ly, lầu Ngũ Phụng, vút bay như một cánh chim, thơ thới, nhẹ nhàng, hòa vào thiên nhiên, đầy chất thơ”.

Tiến sĩ Sử học Phan Thanh Hải, nguyên Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế đã nhận xét về Ngọ Môn: “Nổi bật giữa bóng cây xanh, hoa cỏ và mặt nước, Ngọ Môn Huế luôn gợi cho người ta một cảm giác thư thái và yên bình. Có lẽ vì thế mà thật tự nhiên, hình ảnh chiếc cửa này đã trở thành biểu tượng cho xứ Huế”.

Ngọ Môn - biểu tượng kiến trúc cung đình Huế
Anh Nguyễn Anh Tuấn, du khách từ Hà Nội, một người yêu thích nhiếp ảnh chia sẻ: “Đã rất nhiều lần đến Huế, nhưng lần nào tôi cũng bắt đầu chuyến tham quan từ Ngọ Môn vào trong Đại Nội. Đối với tôi, Ngọ Môn là công trình đẹp nhất xứ Huế. Lần nào tôi cũng chụp ảnh công trình này nhiều nhất với những xúc cảm khác nhau...”.

Ngọ Môn là biểu tượng của kỹ thuật và trình độ xây dựng thời bấy giờ. Với khả năng sử dụng và phối hợp nhuần nhuyễn các loại vật liệu bản địa; những người thợ, những nghệ nhân đã làm nên một công trình bền vững hàng thế kỷ. Ngọ Môn cũng là minh chứng của nghệ thuật kiến trúc - điêu khắc đậm tính bản địa và bản sắc dân tộc; tiêu biểu cho kiến trúc triều Nguyễn ở Huế nói riêng và kiến trúc truyền thống Việt Nam nói chung. Đó là một kiệt tác, một đỉnh cao của kiến trúc Cung đình Huế; từng lưu dấu một kinh thành vàng son, là biểu tượng của vương triều phong kiến. Nhưng vượt lên cả yếu tố chính trị và thời cuộc, Ngọ Môn trở thành biểu tượng của Huế, mãi là hình ảnh đẹp không phai của miền cố đô thơ mộng.

Nguồn: Báo Hà Nội Mới